Find Out What It Means to Miss New Orleans

do-you-know-what-it-means-to-miss-new-orleans-fb-event-photo

«Βουτιά» στους μαγευτικούς ήχους της Νέας Ορλεάνης, γενέτειρας της τζαζ, δοκιμάζει η αποψινή βραδιά (Τρίτη, 26/11/2013) στο Blue Fox (Ασκληπιού 91, Νεάπολη Εξαρχείων) στις 22.00. Με τίτλο το ομώνυμο κομμάτι «Do You Know What It Means To Miss New Orleans?» που ερμήνευσαν ο Λούις Άρμστρονγκ και η Μπίλι Χόλιντεϊ στο φιλμ «New Orleans» του 1947, ο Γιώργος Αποστολάς και η Ρένα Τσαγγαίου, γνωρίζοντες και οι δύο πολύ καλά το μουσικό αυτό ιδίωμα, θα ταξιδέψουν τους παρευρισκόμενους στους ήχους της τζαζ της Νέας Ορλεάνης, δείχνοντας έναν ολόκληρο καινούριο κόσμο στους έχοντες ολίγη ιδέα αλλά και ικανοποιώντας τους πιο υποψιασμένους.

Οι συχνάζοντες στα σουίνγκ πάρτυ γνωρίζουν από πρώτο χέρι τί εστί να χορεύεις swing και την «οικογένειά» του στα πάρτυ στο Hard Rock Cafe με τον Γιώργο στην κονσόλα, και στο Λα Μπυράζ με τη Ρένα εσχάτως στην αντίστοιχη θέση: εγγυημένο αποτέλεσμα.

Ρreservation Hall Jazz Band, Kid Ory’s Creole Jazz Band, Louis Armstrong and the Dukes of Dixieland, King Oliver, Buddy Bolden, Lu Watters αλλά και Cassidy and Τhe New Orleans Kids, Kermit Ruffins & Rebirth Brass Band, Meschiya Lake and The Little Big Horns, Tuba Skinny, John Petters New Orleans Allstars, The New Orleans Serenaders είναι μερικά μόνο από τα ονόματα που θα έχουν θέση απόψε στα decks του άρτι ανακαινισμένου Blue Fox.

«Η Νέα Ορλεάνη θεωρείται η γενέτειρα της τζαζ, ή τουλάχιστον η ενόργανη μορφή της. Στο τέλος του 19ου αιώνα, ήταν το αδιαφιλονίκητο κέντρο των μουσικών δραστηριοτήτων της Αμερικής. Εκεί παίζονταν κλασικά έργα, όπερες, μπαλάντες, μπουρλέσκ, ρεγκτάιμ και εμβατήρια, όλα μέσα στην ίδια πόλη. Η Νέα Ορλεάνη ιδρύθηκε γύρω στα 1718 και πήρε το όνομά της από τον αντιβασιλιά της Γαλλίας, τον Δούκα της Ορλεάνης. Με τον καιρό εξελίχτηκε στο μεγαλύτερο λιμάνι και ναυπηγείο όλων των νότιων πολιτειών, εκεί γινόταν και το μεγαλύτερο σκλαβοπάζαρο. Η πόλη έγινε το «χωνευτήρι» των ευρωπαϊκών αποίκων. Χρονολογικά προηγούνται οι Άγγλοι και Σκώτοι άποικοι του 18ου αιώνα· αυτοί έφεραν τους προτεσταντικούς ύμνους. Το 19ο αιώνα αποίκισαν πολλοί Ιρλανδοί και Γερμανοί και έφεραν τη δική τους λαϊκή μουσική και τους δικούς τους χορούς. Οι νέγροι δούλοι έφεραν το ρυθμό του ταμ-ταμ και τον αυθόρμητο αυτοσχεδιασμό, οι πουριτανοί τις μεταφράσεις θρησκευτικών ποιημάτων και οι Ισπανοί τους λαϊκούς χορούς τους. Το μινουέτο καθώς και οι εκκλησιαστικές χορωδίες και οι μπάντες παρελάσεων κλείνουν τον κύκλο των πρώτων επιδράσεων της τζαζ. Με μια πολύχρονη αφομοίωση όλων αυτών των στοιχείων και μια βαθμιαία ανάμειξή τους στις ψυχές, των νέγρων ιδίως, ξεπήδησε η νέα αυτή μορφή της ενόργανης μουσικής που ονομάστηκε τζαζ.

        Βαθμιαία, όλο αυτό το μίγμα μπλουζ με συγκοπές ευρωπαϊκών λαϊκών τραγουδιών διείσδυσε στις τοπικές μπάντες χάλκινων πνευστών και στις χορευτικές ορχήστρες. Έτσι το ρέγκταϊμ και το μπλουζ πήραν μια φόρμα και άρχισαν σιγά-σιγά να διαδίδονται στις περισσότερες πολιτείες. Αυτά τα δύο θεωρούνται τα βασικά στοιχεία της μουσικής που δημιουργήθηκε στην Νέα Ορλεάνη. Οι μπάντες έπαιζαν κομμάτια και από τα δύο είδη. Φυσικά ο κάθε ερμηνευτής έδινε το δικό του χρωματισμό. Έπαιζαν παραλλαγές, αυτοσχεδίαζαν ένας-ένας και μετά όλοι μαζί, σχημάτιζαν χωριστό ρυθμικό και μελωδικό τμήμα στην ορχήστρα, και μ’ αυτό τον τρόπο έθεσαν τα θεμέλια για μια ενόργανη και πολύπλοκη μορφή της λαϊκής μουσικής, που άρχισε να ο ονομάζεται τζας ή τζαζ.

        Εκείνο τον καιρό, οι λέξεις jass και jazz χρησιμοποιούνταν εξίσου. Τα πρώτα τυπωμένα ίχνη της λέξης τζαζ εμφανίζονται στο φύλλο της 3ης Μαρτίου της εφημερίδας San Francisco Bulletin, όταν τη μεταχειρίζεται ένας αθλητικογράφος για να δηλώσει με αυτήν ζωντάνια και ενθουσιασμό. Οι παλαιότεροι μουσικοί θυμούνται να χρησιμοποιείται η λέξη στην καθομιλουμένη για να χαρακτηρίσει τη σεξουαλική ορμή. Η ετυμολογία της λέξης έχει γίνει θέμα πολλών συζητήσεων για χρόνια. Πάντως όποια κι αν είναι η προέλευσή της, η λέξη αυτή έδωσε στην καινούργια μουσική κάποιο όνομα. Οι μουσικοί βέβαια την Νέας Ορλεάνης συνέχιζαν να αποκαλούν την μουσική που έπαιζαν ρέγκτάιμ, ακόμα και αφού είχε πάρει διαφορετικό δρόμο.

        Οι σπουδαιότεροι από τους πρώτους μουσικούς της τζαζ είναι ο Μπάντυ Μπόλντεν, ο Κινγκ Όλιβερ, ο Τζώννυ Νταντς, ο Μπέιμπυ Ντάντς, ο Κιντ Όρλυ, ο Λούις Άρμστρονγκ, ο Σίντεϋ Μπέσε κ.α. Οι πρώτοι μουσικοί της τζαζ δεν ήταν επαγγελματίες. Οι περισσότεροι από αυτούς ασκούσαν άλλα επαγγέλματα και τη μουσική την είχαν σαν ευχάριστη ενασχόληση. Ο Μπάντυ Μπόλντεν για παράδειγμα ήταν κουρέας, ενώ άλλοι μουσικοί ήταν ξυλοκόποι, οικοδόμοι, ή μαγαζάτορες. Το 1897 όμως, ιδρύθηκε στη Νέα Ορλεάνη το Στόρυβιλ, η περιοχή με τα «κόκκινα φανάρια», όπου οι επιχειρήσεις του αγοραίου έρωτα λειτουργούσαν νόμιμα. Έτσι οι μουσικοί πια μπορούσαν να ασχολούνται επαγγελματικά στα διάφορα κέντρα διασκεδάσεως. Οι ορχήστρες τζαζ προσλαμβάνονταν στα καμπαρέ και στις αίθουσες χορού, ενώ οι πιανίστες του ραγκτάιμ, των μπλουζ και της τζαζ ήταν περιζήτητοι στα πορνεία. Αυτό όμως είχε σαν αποτέλεσμα η τζαζ να συνδεθεί με τον υπόκοσμο και την ανηθικότητα που επικρατούσε εκεί. Μέσα σ’ αυτήν την ατμόσφαιρα όμως η μουσική υπήρξε βασικό και απαραίτητο μέρος της καθημερινής ζωής. Τζαζ τότε, σήμαινε, παρέλαση δίπλα στο ποτάμι, στους δρόμους, μέσα στην πόλη, μπάντες που συνόδευαν τα πάντα από επικήδειες πομπές μέχρι παρελάσεις, σήμαινε ορχήστρες που έδιναν υπαίθρια κονσέρτα ή λάνσαραν έναν καινούργιο χορό, σήμαινε ορχήστρες που έπαιζαν μουσική πάνω στα ποταμόπλοια, εκδρομές, αγώνες, επίσημους χορούς, πολιτικές συγκεντρώσεις. Από τις πρώτες μπάντες που έκαναν περιοδείες εκτός Νέας Ορλεάνης ήταν η Original Dixieland Jass Band του μόλις ανακηρυχθέντος αρχηγού της Λα Ρόκκα, που τον Ιούνιο του 1916 εμφανίστηκε σε ένα καινούργιο κέντρο του Σικάγο. Τον Ιανουάριο του 1917 εμφανίστηκε με επιτυχία στο φημισμένο εστιατόριο της Νέας Υόρκης «Reisenweber». Κατά τα λεγόμενα του Λα Ρόκκα, πάνω στις διαφημιστικές αφίσες της μπάντας συνεχώς έβρισκαν το «j» του «jass» σβησμένο (ass στα αγγλικά σημαίνει γάιδαρος ή οπίσθια). Για να σταματήσει λοιπόν αυτή η γελοιοποίηση της μπάντας ODJB, έβγαλαν νέες αφίσες αλλάζοντας   το jass σε jazz (Original Dixieland Jazz Band)».

* Το με πλάγια γράμματα απόσπασμα προέρχεται από τον ιστότοπο http://www.koinotopia.gr (http://koinotopia.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=553:2011-02-07-00-00-52&catid=16:2010-07-12-21-15-46&Itemid=12) και έχει υποστεί μικρή λεξιλογική επεξεργασία που δεν παραποιεί το νόημά του, ώστε να συμβαδίζει με τη φιλοσοφία του Swing in Greece σε ό,τι αφορά δημοσιευόμενα κείμενα. Η υπογράμμιση επιμέρους τμημάτων έγινε από την Ιφιγένεια Διαμάντη.

Advertisements